Wormenhotel: wat is het en hoe werkt het?

Hoe wordt dat afval nu omgezet naar compost? Het zijn eigenlijk de bacteriën in de darmen van wormen die het groenmateriaal verwerken. De wormen poepen het dan later uit tot compost. Omdat de wormencompost veel bacteriën bevat, spreekt men van een biologisch actieve compost waarmee je de bodem kan verrijken met gezonde bacteriën. Het is dus echt een bodemverbeteraar!

Wij gebruiken het wormenhotel om de voedselresten uit de keuken te verwerken en er vrij snel bruikbare compost mee te produceren. Moeilijk is het niet, de wormen doen eigenlijk al het werk. Af en toe wat groenafval toevoegen en de wormen verwerken en verteren het tot een wormenmest en wormenthee.

Na het opzetten van het wormenhotel zit jouw werk er dan voorlopig op. De wormen moeten er dan nog aan beginnen. Verwacht ook niet direct resultaat. Het duurt zo’n 3 tot 4 maanden voordat je de eerste keer wormencompost kan oogsten. Je geduld zal dus even op de proef worden gesteld!

De wormen kunnen onder ideale omstandigheden elke 2 maanden hun populatie verdubbelen. Wormen houden er niet van om veel verstoord te worden. Telkens als ze in contact komen met licht, stoppen ze met eten en zoeken ze beschutting. Probeer daarom je nieuwsgierigheid te onderdrukken en ze zo veel mogelijk ongestoord hun werk te laten doen.
 

Met het Billiebin wormenhotel dat wij hebben, kan je na zo’n 3 à 4 maanden de eerste keer wormencompost oogsten. Als je net begint met je wormenhotel lijkt dit lang wachten, maar eens je wormenpopulatie zijn volle potentieel heeft bereikt, kan je maandelijks een verse lading wormencompost oogsten.

In ons geval door maandelijks dus de onderste bak van het hotel te legen, en die weer bovenaan te plaatsen. Daarna kan je deze weer vullen met vers materiaal. De wormen verhuizen vanzelf tussen de verdiepingen eens de resten verteerd zijn en zo is de cyclus rond!

Als bijproduct ontstaat wormenthee of percolaat. Dit is het vocht uit de groenten- en fruitresten en bevat veel voedingsstoffen. Dit kan je onderaan het wormenhotel aftappen en is ideaal om verdund (verhouding 1:10) aan je planten te geven.

De wormencompost kan gebruikt worden als toevoeging aan een eigen potgrond mix. Onderzoek toont aan dat hier de ratio idealiter tussen de 20 en 40% ligt.

Als we plantjes verplanten die veel voeding nodig hebben (denk aan pompoen, tomaat, courgette, …) mengen we er wat meer wormencompost onder. We doen dit bijvoorbeeld bij het verpotten van de zaaitray naar P9 potjes. Onze potgrondmix of reguliere compost verrijken we dan met wat extra wormencompost.

Ook bij het uitplanten van gulzige groenten gebruiken we wat van dit zwarte goud. We doen dan een klein handje in het plantgat om zo die groenten van extra voeding te voorzien.

• Je kan je eigen groenafval zonder veel moeite verwerken tot compost;
• Snel rijke compost die je kan gebruiken als bodemverbeteraar of voeding voor planten;
• Je kan de wormencompost gebruiken zowel in je moestuin als in huis. Ook kamerplanten worden er gelukkig van.

• Initieel opzetten van het wormenhotel vergt het volgen van aantal stappen. Je denk 'oh ik zet het daar' maar het vergt wel iets meer.
• Hou de wormen in leven! ;-) Vergeet niet dat je met levende dieren werkt en dat je dit wel wat moet opvolgen. Dit is een nadeel t.o.v. bijvoorbeeld Bokashi.
• Zelf zou ik wormencompost niet gebruiken als mulch, aangezien het een teveel aan stikstof en voedingsstoffen bevat.

Aangezien je uitsluitend stikstofrijke materialen toevoegt (groenten- en fruitresten bevatten veel stikstof), is het aan te raden om ook koolstofhoudende materialen toe te voegen. Dit kan een mix zijn van verscheurde kranten, karton (eierdozen), bladeren en stro. Dit zorgt ervoor dat je eindproduct meer in balans is en geen overdosis stikstof bevat.

Probeer in je wormenhotel voldoende zuurstof te krijgen, zodat er voldoende lucht doorheen de materialen kan stromen, om een zuurstofarme omgeving te vermijden. Compostwormen hebben zuurstof nodig om te overleven. Ze nemen die op via hun dunne huid. De inhoud van je hotel mag niet te compact worden en het hotel moet over beluchtingsgaten beschikken.

De wormenbakvulling moet ook natter zijn dan een gewone composthoop. Een vochtigheidsgraad van 70 tot 90% is ideaal. Wormen hebben een vochtige huid nodig om te kunnen ademen. Ze houden dus niet van droge materie, maar glijden liever door een vochtigere omgeving.

Te nat is ook niet goed. De ideale vochtigheidsgraad is zo nat als een uitgeknepen washandje.

• Gebruik geen vlees, melkproducten of vet;
• Geen citrusvruchten, ook ui en prei kan je beter vermijden;
• Geen gefermenteerde groenten omdat deze veel vliegjes aantrekken;
• Niet teveel van hetzelfde materiaal;
• Papier en karton kan zorgen dat de bak niet te nat wordt. Vermijd papier met kleurendruk en zorg dat er geen lijm aan het karton hangt;
• Houdt de bak vorstvrij en uit de volle zon;
• Als de bak gaat stinken of fruitvliegjes aantrekt kan je beter even geen nieuwe voedselresten toevoegen en eerder bruin materiaal inbrengen.